Logo graficzne - powrót do strony głównej

Projekt

Projekt realizowany na zlecenie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

nfosigw

Wykonawcy projektu:

w latach 2015-2018

  • KRAMEKO Sp. z o.o. (gatunki roślin)
  • Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk (gatunki zwierząt).
  • Konsorcjum (siedliska przyrodnicze):
    • Instytut Badawczy Leśnictwa -€“ lider,
    • Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej,
    • Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk,
    • Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy,
    • TAXUS IT Sp. z. o. o.

w latach 2006-2014

  • Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk (całość).

Wyniki 2006-2008

W latach 2006-2008 przeprowadzono badania monitoringowe 20 typów siedlisk przyrodniczych, w tym 17 priorytetowych, 16 gatunków roślin, w tym 10 priorytetowych oraz 20 gatunków zwierząt, w tym 13 priorytetowych.

Należy podkreślić, że głównie na podstawie wyników monitoringu określany jest stan ochrony i jego parametry w skali regionu biogeograficznego (zgodnie z art. 17 Dyrektywy Siedliskowej). Stan ochrony gatunków roślin, zwierząt i siedlisk przyrodniczych, na jaki wskazują wyniki monitoringu 2006-2008, w oparciu o wyniki na badanych stanowiskach, jest więc w wielu przypadkach zbieżny z ocenami z ostatniego raportu do Komisji Europejskiej. Dla części siedlisk i gatunków występują jednak różnice.

Wyniki monitoringu, a wyniki raportu dla Komisji Europejskiej

Różnice w ocenach stanu ochrony pomiędzy Raportem dla Komisji Europejskiej a wynikami monitoringu są spowodowane różnymi przyczynami: (1) dane monitoringowe to główna ale jednak tylko część informacji wykorzystywanej przy opracowywaniu raportu do Komisji, dlatego też konieczne jest wykorzystywanie dodatkowych informacji z różnych źródeł; (2) ocena stanu ochrony w raporcie wymaga oceny stanu zasięgu gatunków i siedlisk (parametr, którego nie bada się w monitoringu); (3) ocena stanu populacji czy powierzchni siedlisk w regionie nie jest zwykłym „uśrednianiem” tej ocen na monitorowanych stanowiskach, ale wymaga m.in. odniesienia aktualnej wielkości populacji czy powierzchni siedliska w regionie do ustalonej wartości referencyjnej.

Analizując porównanie pomiędzy wstępnymi ocenami stanu ochrony wyprowadzonymi na podstawie badań terenowych oraz wynikami oceny sporządzonej na potrzeby raportu dla Komisji Europejskiej należy podkreślić następujące różnice pomiędzy tymi sposobami raportowania i analizy danych:

  • w raporcie dla KE bierze się pod uwagę nie tylko 3 parametry stosowane w monitoringu terenowym (dla siedlisk przyrodniczych: powierzchnia, specyficzna struktura i funkcje, perspektywy ochrony; dla gatunków: populacja, siedlisko gatunku i perspektywy ochrony), ale również parametr zasięg;
  • ocena w raporcie dla KE odnosi się do całego okresu sprawozdawczego, ponadto w ocenie trendów, które są również brane pod uwagę w ocenie na poziomie regionu biogeograficznego, bierze się pod uwagę nawet znacznie większy okres wstecz (trendy długoterminowe). Natomiast ocena monitoringowa odnosi się wyłącznie do roku, w którym był sporządzany raport terenowy;
  • parametr perspektywy ochrony oceniany na stanowisku badawczym analizuje możliwość zachowania konkretnego, badanego płatu siedliska przyrodniczego czy siedliska i populacji gatunku na stanowisku. Ten sam parametr na poziomie regionu biogeograficznego bierze pod uwagę również strategiczne zmiany w ochronie danego siedliska/gatunku, np. uwarunkowania prawne;
  • na poziomie regionu biogeograficznego bierze się również pod uwagę powierzchnię referencyjną i obecną siedliska a w przypadku gatunków referencyjną i aktualną liczebność populacji – nie może to być analizowane na poziomie stanowiska;
  • przedstawione oceny monitoringowe odnoszą się przede wszystkim do uśrednienia danych ze stanowisk badawczych, podczas gdy w raporcie dla KE analiza jest przeprowadzana od strony globalnej syntezy zmian w regionie biogeograficznym;
  • dla części gatunków i siedlisk przyrodniczych oceny do raportu dla KE były wykonane przed wykonaniem jakichkolwiek badań terenowych – więc opierają się głównie na wiedzy eksperckiej.

Pomimo tych rozlicznych różnic w sposobie raportowanie przedstawione zestawienie może dać wstępny obraz tendencji w ochronie siedlisk przyrodniczych, a także wskazać na możliwe zmiany w ocenie stanu siedliska przyrodniczego w regionie biogeograficznym.

Dalsze informacje na temat sporządzania raportu.

Podsumowanie wyników monitoringu dla siedlisk przyrodniczych

Zestawienia ocen i podsumowania pdf 579 kB
Aktualne oddziaływania i zagrożenia pdf 457 kB
Szczegółowe wyniki monitoringu dla siedlisk przyrodniczych

Podsumowanie wyników monitoringu dla gatunków roślin

Zestawienia ocen i podsumowania pdf 663 kB
Aktualne oddziaływania i zagrożenia pdf 428 kB
Szczegółowe wyniki monitoringu dla gatunków roślin

Podsumowanie wyników monitoringu dla gatunków zwierząt

Zestawienia ocen i podsumowania pdf 634 kB
Aktualne oddziaływania i zagrożenia pdf 538 kB
Szczegółowe wyniki monitoringu dla gatunków zwierząt

W ramach monitoringu siedlisk przyrodniczych w latach 2006-2008 przeprowadzono obserwacje terenowe na 1672 stanowiskach, z których część została zlokalizowana w 49 obszarach Natura 2000. Na 280 stanowiskach badania przeprowadzono dwukrotnie, w ramach monitoringu ogólnego i szczegółowego. Monitoringiem objęto 20 typów siedlisk przyrodniczych, w tym 17 priorytetowych.

SIEDLISKA MORSKIE I NADMORSKIE

 1150  Zalewy i jeziora przymorskie (laguny) pdf 848kB
 1340  Śródlądowe halofilne łąki pdf 1,25MB
 2130  Nadmorskie wydmy szare pdf 1,19MB
 2140  Nadmorskie wrzosowiska bażynowe pdf 1,04MB

SIEDLISKA ZAROŚLOWE

 4070  Zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo) pdf 1,05MB

SIEDLISKA ŁĄKOWE I MURAWOWE

 6110  Skały wapiene i neutrofilne z roślinnością pionierską (Alysso-Sedion) pdf 1,01MB
 6120  Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) pdf 1,38MB
 6210  Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallescentis) pdf 1,33MB
 6230  Bogate florystycznie górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardetalia – płaty bogate florystycznie) pdf 1,19MB
 7110  Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) pdf 1,11MB

SIEDLISKA TORFOWISKOWE I ŹRÓDLISKOWE

 7210  Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumi, Schoenetum nigricantis) pdf 1,24MB
 7220  Źródliska wapienne ze zbiorowiskami Cratoneurion commutati pdf 1,19MB

SIEDLISKA NASKALNE

 8160  Podgórskie i wyżynne rumowiska wapienne ze zbiorowiskami ze Stipion calamagrostis pdf 1,17MB

SIEDLISKA LEŚNE

 9180  Jaworzyny lasy klonowo-lipowe na stromych stokach i zboczach (Tilio platyphyllis-Acerion pseudoplatani) pdf 1,25MB
 91D0  Bory i lasy bagienne pdf 1,13MB
 91E0  Łęgi wierzbowe, topolowe olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe) pdf 1,15MB
 91I0  Ciepłolubne dąbrowy pdf 1,3MB
 91P0  Jodłowy bór świętokrzyski (Abietetum polonicum) pdf 1,5MB
 91Q0  Górskie reliktowe laski sosnowe (Erico-Pinion) pdf 1,08MB
 91T0  Śródlądowy bór chrobotkowy pdf 1,02MB