Monitoring gatunków i siedlisk przyrodniczych
Państwowy Monitoring Środowiska
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska
Gniewosz plamisty to gatunek łuskonośnego gada z rodziny węży właściwych. Osobniki tego gatunku osiągają długość od 60 do 70 cm, maksymalnie do 1 m. Głowa pokryta jest zestawem tarczek. Za tarczkami głowy położone są pokrywające tułów, gładkie, sześcioboczne łuski, których zazwyczaj jest 19 rzędów. Ubarwienie gniewoszy jest zróżnicowane, grzbiet może być koloru brązowego, gliniastego, rudoczerwonego lub beżowego. Brzuszna strona ciała ma zazwyczaj kolor miedziano-brązowy, rudo-brunatny, żółty, szary, ceglasty bądź kremowy. Charakterystyczny dla ubarwienia gniewosza plamistego jest rysunek górnej i bocznych części głowy wraz z odcinkiem szyjnym, jest on zazwyczaj niepowtarzalny i przez całe życie osobników nie zmienia się. W przybliżeniu zasięg występowania gniewosza plamistego obejmuje cały kraj, jednak nie jest on rozmieszczony równomiernie, a jego populacje są często nieliczne. Osobniki tego gatunku preferują tereny o mozaikowatym charakterze, tj. nieużytki znajdujące się w lasach, jasne bory, kamieniołomy.
Dyrektywa Siedliskowa – załącznik IV
Konwencja Berneńska – załącznik II
Ochrona gatunkowa – ochrona ścisła, czynna
Czerwona lista IUCN – LC
Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce (2001) - VU